talerz_witamin_owoce_goji

Goji

talerz_witamin_owoce_gojiGoji – inaczej kolcowój chiński, rośnie na krzewie Lycium Barbarum na wzgórzach i w dolinach Chin, Tybetu oraz Mongolii. Krzewy, na których rosną jagody goji, osiągają wysokość 1-3 m. Mają łukowato zwisające i pokryte kolcami gałązki. Same owoce (podłużne, czerwone jagody) mają długość do 2 cm. Są tak delikatne, że aby ich nie uszkodzić przy zbiorze – strząsa się je z krzewu, a nie zrywa. Świeżych nie powinno się dotykać rękoma, ponieważ dochodzi wtedy do rekcji utleniania i jagoda przybiera czarny kolor.Wyjątkowo mocny antyutleniacz. Ze względu na substancje, które zawiera, działa przeciw starzeniu się. Jagody goji zawierają:

  • 18 aminokwasów,
  • 8 polisacharydów,
  • 6 monosacharydów,
  • 5 nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym: kwas omega 6, kwas linolowy i alfa-linolowy, beta-sitosterol oraz inne sterole roślinne,
  • 5 karotenoidów, w tym beta-karoten i zeaksantynę, luteinę, likopen i beta-kryptoksantynę, ksantofil,
  • pigmenty fenolowe,
  • witaminy A, B1, B2, B6, C, E,
  • Wapń (112 mg/100 g – pokrywa ok. 10% dziennego zapotrzebowania) – niezbędny składnik do budowy kości i zębów,
  • Potas (1,13 mg/100 g – pokrywa ok. 24% dziennego zapotrzebowania) – składnik elektrolitów i kofaktor enzymatyczny,
  • Żelazo (9 mg/100 g) – składnik hemoglobiny, bierze udział w transporcie tlenu,
  • Cynk (2 mg/100 g) – niezbędny do budowy białek, łańcuchów DNA,
  • Selen (50 mg/100 g) – niezbędny do funkcjonowania układu enzymatycznego i odpornościowego. Jest bardzo silnym przeciwutleniaczem, którego moc można zwiększyć dostarczając witaminę E. Występuje wtedy tzw. efekt synergiczny, czyli współdziałanie dwóch czynników, dających efekt większy niż suma efektów, gdy czynniki działają oddzielnie. Chroni przez reumatoidalnym zapaleniem stawów i zwiększa libido,
  • Ryboflawinę (1,3 mg/100 g) – niezbędna do prawidłowego działania układu nerwowego i błon śluzowych wszystkich narządów. Niedobory powodują pogorszenie wzroku, problemy z koncentracją i snem,
  • Beta-karoten (7 mg/100 g) – odpowiada za poprawę wzroku,
  • Zeaksantyna (200 mg/100 g) – związek ten wchodzi w skład siatkówki oka,
  • Polisacharydy (do 31% wagi pulpy);
  • chińska literatura zielarska podkreśla szczególnie działanie jagód Lycium jako środka skutecznego w leczeniu patogenicznych stanów serca, wątroby, śledziony, płuc i nerek,
  • zalecane są w leczeniu reumatyzmu,
  • długotrwale stosowanie zapewnia wzmocnienie stawów, kości,
  • wzmacniają system odpornościowy,
  • zawartość błonnika pokarmowego reguluje układ trawienny i usprawnia jego pracę i wyszczupla,
  • opóźniają procesy starzenia,
  • poprawiają wzrok i witalność,
  • zapewniają długowieczność,
  • jak wykazały badania, zawarty w jagodach polisacharyd (cukier długołańcuchowy) posiada silne działanie stymulujące na system odpornościowy poprzez zwiększenie poziomu immunoglobulin A (Ig A) – protein immunologicznych, których poziom obniża się wraz wiekiem. Ich spożywanie zalecane jest dzieciom z obniżoną odpornością oraz osobom żyjącym w dużym stresie,
  • spożywanie Goji hamuje syntezę cholesterolu, zapobiegając przemianom tłuszczowym wątroby;

Jagody goji można dostarczać organizmowi w różnych formach. Najpopularniejsze są suszone owoce, które swoim wyglądem przypominają rodzynki. Są wspaniałym dodatkiem do ciastek i batoników zbożowych oraz musli. Mogą być dodatkiem do napojów i koktajli oraz różnych dań np.: zup owocowych i warzywnych, ryżu, kaszy, ryb, seviche, białych serów i twarogów. Owoce i liście goji są składnikami herbat i soków.

talerz_witamin_owoce_graviola

Graviola

talerz_witamin_owoce_graviolaZnana również jako flaszowiec miękkociernisty, guanábana. Graviola (Annona muricata), to gatunek małego drzewa pochodzącego z Ameryki Środkowej i Antyli, uprawianego głównie w Ameryce Środkowej. Dorasta do 10 m wysokości, kwitnie przez cały rok, a jadalne owoce dojrzewają w każdym miesiącu. Liście długie, do 20 cm, ciemnozielone, od góry błyszczące, od dołu matowe. Kwiaty małe, do 5 cm, pojedyncze lub zebrane po kilka w kolorze zielonożółtym, mięsiste. Owoce duże i ciężkie, przy długości do 35 cm, waga dochodzi do 6 kg. Kształt nerkowaty, pokryte zieloną skórką podzieloną na niewielkie pola, na których znajduje się pojedynczy kolec. Miąższ jest śnieżnobiały, niejednolity, zawiera ciągnące się pasma delikatnej tkanki, z licznymi czarnymi nasionami długości do 2 cm. Smak bardzo oryginalny, słodkawo-kwaśny, przypominający krem poziomkowo-ananasowy, niektóre odmiany przypominają w smaku truskawki, cytrusy, banany, kokosy.

W tradycyjnej medycynie południowoamerykańskiej znana jest jako cudowny środek leczniczy, wszystkie części tej rośliny – kora, nasiona, liście, korzenie, żywica i owoce mają uzdrowicielskie działanie. Jest naturalnym środkiem przeciwgrzybiczym, skutecznym na pasożyty, kora ma właściwości antybakteryjne i przeciwwrzodowe, owoce wzmagają wydzielanie mleka u karmiących kobiet, nasiona mają działanie antypasożytnicze, natomiast liście przeciwpadaczkowe, przeciwcukrzycowe, rozkurczowe, uspokajające. Graviola łagodzi również stany zapalne i podnosi odporność organizmu. Stosuje się również przy takich dolegliwościach jak nadciśnienie, reumatyzm, schorzenia wątroby, astma, bóle artretyczne, problemy ze stawami, choroby skórne, biegunka i gorączka. Stosuje się ją w leczeniu depresji, stresów, zaburzeń nerwowych.

Graviola posiada duże wartości odżywcze, jest bogata w cholinę, witaminę C, wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód, cynk, witaminę B6, kwas pantotenowy (B5), niacynę (B3), ryboflawinę (B2), tiaminę (B1). Jest owocem silnie energetycznym, bardzo skutecznym w oczyszczaniu ciała i leczeniu raka (badania pokazują, że wyciąg z drzewa zabija komórki nowotworowe w 12 rodzajach raka, w tym: mięsaka i gruczolakoraka płuc, mięsaka trzustki, raka wątroby, raka piersi i sutka, chłoniaka, gruczolakoraka prostaty, gruczolakoraka jelit, raka okrężnicy).

Badania nad właściwościami Gravioli rozpoczęły się już w latach 40-stych ubiegłego wieku, w głównej mierze pod egidą Narodowego Instytutu Raka i Narodowego Instytutu Zdrowia w Stanach Zjednoczonych. W wyniku badań, co najmniej dwadzieścia niezależnych instytutów i laboratoriów potwierdziło, iż związki chemiczne Gravioli, nawet przy małych dawkach, skutecznie niszczą komórki nowotworowe, nie oddziałując przy tym negatywnie na zdrowe komórki.
Okazało się również, że jedna z pięciu substancji wyekstrahowanych z nasion owoców Graviola (tzw. „związek 1”) jest „wybiórczo cytotoksyczny dla komórek gruczolakoraka jelita grubego (HT-29), i jest 10 000 razy silniejszy niż adriamycin”. Adriamycin, to nazwa handlowa dla środka chemioterapeutycznego – doxorubucinu, znany pod pseudonimem „Red Devil” ze względu na mocny czerwony kolor i straszne skutki uboczne, jakie obejmują zagrożenia dla życia oraz śmiertelne uszkodzenie układu sercowo-naczyniowego. Ten brak „selektywnej cytotoksyczności” – zdolności eliminowania tylko komórek nowotworowych, nie zaś zdrowych sprawia, że Adriamycin jest tak niebezpieczny. Mimo to był medykamentem stosowanym w pierwszej kolejności w leczeniu wielu nowotworów przez prawie pół wieku.

Zdolność Gravioli do niszczenia komórek nowotworowych tkwi w acetogeninach annonaceowych, składnikach chemicznych występujących w roślinach z grupy Annonaceae (do których Graviola należy). Acetogeniny są zdolne, nawet w niewielkich dawkach, do unieszkodliwienia komórek rakowych i wstrzymania ich rozwoju. Dzieje się tak, ponieważ inhibitują one procesy enzymatyczne zachodzące w błonach tylko i wyłącznie komórek rakowych. Z tego powodu nie niszczą one przy tym zdrowych komórek ciała tak, jak ma to miejsce w przypadku chemioterapii. Co więcej, acetogeniny są skuteczne w eliminowaniu guzów odpornych na różnego rodzaju terapie i leki. W wyniku odbytej chemioterapii komórki rakowe mogą bowiem uodpornić się nie tylko na wchodzące w jej skład leki, ale też na te, które nie są z nimi spokrewnione pod względem chemicznego składu (zjawisko to nazywa się MDR). Badania wykazały również, że aż 14 acetogenin ma niszczycielskie działanie względem komórek nowotworowych, a 13 z nich jest bardziej efektywne w walce z rakiem piersi z MDR niż trzy spośród popularnych leków używanych w chemioterapii.

Graviola podawana podczas chemioterapii chroni i wzmacnia układ immunologiczny (zamiast go niszczyć, co jest skutkiem ubocznym w wielu terapiach antynowotworowych), neutralizuje nudności, hamuje utratę masy ciała i włosów.

talerz_witamin_miody_mniszkowy

Miód Mniszkowy

talerz_witamin_miody_mniszkowyZakwalifikowany przez znawców i smakoszy do bardzo szlachetnych, ale to niełatwy do pozyskania miód ponieważ pszczoły bardzo często wykorzystują go jako pożytek rozwojowy. Poszukiwany z uwagi na walory smakowe i nie tylko. Powstaje z nektaru kwiatów mniszka pospolitego, popularnie zwanego dmuchawcem lub mleczem. Masowo kwitnie w maju, dlatego też bywa nazywany „miodem majowym”, ale dobrze „nektaruje” tylko w czasie niemal upalnych dni. Co ciekawe, położenie terenu, na którym kwitnie mniszek wpływa w sposób niebagatelny na jego kolor, smak, walory zapachowe i konsystencję. W niektórych zakątkach naszego kraju uchodzi za najsłodszy z polskich miodów. Krystalizuje szybko, przybierając drobnokrystaliczną konsystencję. Przed skrystalizowaniem jest bardzo gęsty, ciągliwy. W celu przywrócenia pierwotnej konsystencji należy słoik poddać „kąpieli wodnej” w temp. do 40 stopni, co z resztą można powtórzyć przy wszystkich skrystalizowanych gatunkach miodów. Chronić przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych.
BARWA
Miód z mniszka ma barwę jasnokremową przez żółtą, aż do jasno pomarańczowej, gdyż taki kolor ma pyłek kwiatowy mniszka lekarskiego.
SMAK i AROMAT
W zależności od pogody, rejonu geograficznego i urodzaju, zdarzają się partie bardzo słodkie, z głębokim i przyjemnym aromatem mniszka.
SKŁAD i ZASTOSOWANIE
Miód mniszkowy zawiera karotenoidy, triterpeny, białka, witaminę B2 i witaminę C oraz biopierwiastki, takie jak żelazo, potas, mangan i fosfor. Wśród cukrów prostych zawiera fruktozę (41,5%) w przewadze nad glukozą (35,6%). Warto również wspomnieć o występowaniu w tej odmianie miodu choliny, ważnego składnika lecytyny, acetylocholiny i innych fosfolipidów o wielokierunkowym działaniu na komórki i układy organizmu. Pod względem walorów leczniczych bardzo cennym oddziaływaniem biologicznym miodu mniszkowego jest jego ochronne działanie na wątrobę i drogi żółciowe. Dzięki zawartości choliny obniża poziom lipidów w wątrobie, oraz działa łagodnie żółciopędnie. Korzystne działanie powyższego miodu w tych schorzeniach wynika ze stosunkowo niskiej zawartości aminokwasów i biopierwiastków, jak również pomocnego w tych stanach łagodnego działania moczopędnego.
WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE
Miód mniszkowy należy do miodów o niskiej aktywności antybiotycznej. Stosowany w chorobach: serca, wątroby, dróg żółciowych (dzięki zawartej w miodzie mniszkowym cholinie, obniża się poziom lipidów w wątrobie i zwiększa efekt żółciopędny), nerek, pęcherza i dróg moczowych, dolegliwościach reumatycznych, niedokrwistości i schorzeniach żołądka. Polecany w stanach wyczerpania psychofizycznego i ogólnym osłabieniu. Działa wzmacniająco na układ odpornościowy. Miód ten doskonale przyśpiesza gojenie wszelkich ran.

talerz_witamin_miody_wrzosowy

Miód Wrzosowy

talerz_witamin_miody_wrzosowyNazywany „Królem Miodów”,  ponieważ trudność i pracochłonność w pozyskaniu, a także mała ilość wrzosowisk w Polsce sprawia, że dostępny jest w nielicznych pasiekach. Pozyskiwany jest od pszczół w okresie wakacyjnym – od lipca do października, z kwiatów wrzosu. Z „pól wrzosowych” pszczoły zbierają nektar na miód o konsystencji galaretki.
BARWA
Ma barwę jasnobrunatną z jaśniejszym lub ciemniejszym rubinowym odcieniem. Galareta robi się w nim stosunkowo szybko. Po ewentualnym skrystalizowaniu robi się pomarańczowy rzadziej ciemnobrunatny. Ma on wtedy konsystencje drobnoziarnistą.
SMAK i AROMAT
Urzeka przyjemnym zapachem wrzosu dzięki zawartości olejków eterycznych i stu dwudziestu innych substancji pochodzących z nektaru oraz niezapomnianym, gorzkawym i ostrym smakiem, co jest rzadkim zjawiskiem wśród odmian miodu, co nie oznacza że nie jest słodkim miodem.  Nie zawiera wielu witamin, za to ich brak rekompensuje duża zawartość enzymów i wolnych aminokwasów.
ZASTOSOWANIE
Miód wrzosowy świetnie się sprawdza jako dodatek do potraw. Sosy słodko-kwaśne, mięsa w zalewie miodowej czy nawet jogurt, urozmaicone dodatkiem miodu – mają niepowtarzalny i oryginalny smak, a przy tym takie potrawy są zdrowe. Często stosujemy pszczeli miód wrzosowy do herbaty, kawy, kakao. Taki napój ma właściwości rozgrzewające i niejednokrotnie zapobiega chorobie. Nie można zapomnieć, że miód wrzosowy w doskonały sposób zastępuje cukier i w przeciwieństwie do cukru, nie zagraża naszemu zdrowiu.
WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE
Znajduje zastosowanie w leczeniu zapalenia gardła i błony śluzowej jamy ustnej – zwiększa odporność i chroni przed rozwojem zakażenia. Stosowany także w chorobach dróg moczowych i prostaty u mężczyzn po 40 roku życia, przy kamicy nerkowej, biegunkach, stanach zapalnych żołądka i jelit oraz chorobach reumatycznych. Sprawdza się jako lek w chorobach oczu.

talerz_witamin_miody_spadziowy2

Miód Spadziowy

talerz_witamin_miody_wrzosowyMiód spadziowy powstaje z wydaliny mszyc i czerwców, albowiem owady te po pobraniu soku roślinnego przyswajają białko i inne substancje, natomiast cukry wydalają nie strawione. Ten słodki „kał owadzi” zwabia pszczoły, które dodatkowo go zagęszczają i składają w komórkach jako miód spadziowy. Miód spadziowy pszczoły zbierają w najczystszych lasach, dzięki temu można w nich poczuć zapach żywicy i igliwia.
W Polsce występują dwa gatunki miodów spadziowych; jest to tzw. spadź liściasta, pochodząca najczęściej z drzew lipy oraz spadź iglasta, zazwyczaj jodłowa i świerkowa. Należy pamiętać, iż spadź nie występuje corocznie, w niektórych regionach Polski występuje raz na kilka lat i to właśnie dlatego miód spadziowy jest jednym z droższych miodów w Polsce.
BARWA
W zabarwieniu jest najczęściej ciemny z odcieniem zielonkawym (w przypadku spadzi iglastej) lub ciemno żółtawym (w przypadku spadzi liściastej). Świeża spadź ma barwę jasną, potem ciemnieje pod wpływem światła i tlenu.
SMAK i AROMAT
Miody spadziowe z drzew liściastych posiadają łagodny i delikatny aromat oraz specyficzny smak, który nie każdemu odpowiada. Spadź z drzew iglastych jest łagodna, słodka, lekko żywiczna.

Miód spadziowy z drzew liściastych
Pod względem wartości odżywczych przewyższa miody nektarowe zawartością związków mineralnych. Wykazuje działanie moczopędne i żółciopędne oraz przeciwzapalne i dezynfekujące. Szczególnie polecany przy dolegliwościach dróg oddechowych. Stosowany w leczeniu układu moczowego, dróg żółciowych, wątroby, jelit oraz stawów. Pomaga w regulacji przemiany materii, przy leczeniu chorób przewodu pokarmowego, reguluje pracę serca, rozszerza naczynia wieńcowe, obniża ciśnienie, polepsza krążenie, miażdżycy oraz nerek. Stosuje się go również w chorobach reumatycznych i schorzeniach skóry, przyśpiesza gojenie ran, oparzeń i odmrożeń. Zmniejsza napięcie nerwowe, ogólne samopoczucie, działa uspokajająco. Obniża szkodliwe działanie używek jak: kawa, herbata, tytoń, alkohol.

Miód spadziowy z drzew iglastych
Miód spadziowy z drzew iglastych to król wśród polskich miodów. Jego smak łagodny i wonny przypomina zapach lasu jodłowego. Pozyskiwany jest przez pszczoły ze spadzi roślin iglastych takich jak: jodła świerk, sosna i modrzew. W składzie miodu spadziowego znajdują się zazwyczaj niewielkie ilości miodu nektarowego. W Polsce przeważają miody ze spadzi jodłowej i świerkowej.
BARWA
Spadź iglasta ma barwę ciemną, w tonacjach zgniło-zielonych, bagnistych, poprzez brązowe, do prawie czarnych. Charakteryzuje się dużą lepkością i większą gęstością w związku z czym miody spadziowe są cięższe od miodów nektarowych.
SMAK i AROMAT
W smaku są dość łagodne, mało słodkie, czasem mogą być gorzkawe lub kwaśne. Miody letnie często zawierają domieszkę miodu gryczanego nadającego mu specyficzny smak i zapach.
W porównaniu z miodem nektarowym odznaczają się z reguły wyższą zawartością związków azotowych, mineralnych, dekstryn, enzymów, kwasów organicznych i substancji antybiotycznych oraz wyższą aktywnością antybiotyczną, co dotyczy zwłaszcza spadzi jodłowej i świerkowej.
SKŁAD I ZASTOSOWANIE
Ze względu na wysoką zawartość biopierwiastków makro i mikrośladowych miód ten zalecany jest jako odżywka w okresie rekonwalescencji, u osób z hiperwitaminozą, anemią oraz pracujących w warunkach szkodliwych dla zdrowia.
WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE
Stosowany jest w leczeniu dróg oddechowych i stanach zapalnych organizmu, wykazuje działanie przeciwzapalne, aseptyczne, wykrztuśne, łagodzące kaszel. Polecany osobom cierpiącym na schorzenia reumatyczne, układu krążenia, choroby serca i naczyń krwionośnych oraz nerwicach. Wskazany jest przy chorobach przemiany materii, przewodu pokarmowego, chorobach serca, naczyń krwionośnych, miażdżycy, schorzeniach nerek i skóry oraz chorobach reumatycznych. Miód spadziowy używany jest również na schorzenia stawów i układu nerwowego. Posiada także działanie odtruwające i dlatego polecany jest osobom pracującym w warunkach szkodliwych, przy produkcji toksycznych substancji czy osobom po kuracjach silnymi lekami, np. lekami sterydowymi, przeciwnowotworowymi.  Bogaty w żelazo, posiada najwięcej naturalnych antybiotyków.